Việc tìm hiểu nguyên nhân lợn bị đau chân sau là nỗi lo của rất nhiều bà con. Bà con có đang “đứng ngồi không yên” khi thấy lợn nhà mình đi lại khập khiễng, run rẩy, hay nằm bẹp một chỗ không? Tình trạng này rất đa dạng, từ chuyện thiếu chất, chuồng trại không ổn, đến cả bệnh truyền nhiễm. Lợn đau chân không chỉ làm nó chậm lớn, bỏ ăn, mà còn có thể là dấu hiệu của nhiều bệnh nguy hiểm, gây thiệt hại lớn. Bài viết này của Chăn nuôi Sol loan, với kinh nghiệm thực tế tại Phú Điền, Tháp Mười, sẽ giúp bà con “bắt bệnh” rõ các nhóm nguyên nhân chính và chỉ cách phòng ngừa từ gốc.
Tại sao bà con không thể xem nhẹ việc lợn bị què, đau chân?
Bà con mình đừng bao giờ chủ quan nghĩ lợn đau chân là “chuyện nhỏ”. Kinh nghiệm cho thấy nó ảnh hưởng rất lớn:
Thiệt hại kinh tế thấy ngay: Lợn giảm ăn, chậm lớn, tốn chi phí thuốc thang. Đặc biệt lợn nái mà què chân thì khả năng phải loại thải sớm, mất đi một con giống tốt.
Dấu hiệu cảnh báo bệnh nguy hiểm: Đau chân có thể là triệu chứng đầu tiên của các bệnh truyền nhiễm (như Đóng dấu son, Viêm khớp do liên cầu) có thể lây lan nhanh ra cả đàn.
Nhóm 1: Nguyên nhân do Dinh dưỡng (Thiếu chất trong cám ăn)
Đây là nguyên nhân rất phổ biến. Bà con mình hay tự phối trộn cám hoặc dùng cám không đảm bảo chất lượng rất dễ gặp phải.
Thiếu Canxi, Phốt pho hoặc tỷ lệ không cân đối
Giải thích đơn giản là xương lợn cần Canxi và Phốt pho để cứng cáp. Thiếu chất này (hoặc thiếu Vitamin D để hấp thu), hoặc tỷ lệ giữa chúng không đúng, xương sẽ bị yếu, mềm, dễ bị biến dạng và gây đau. Lợn nái đang mang thai và nuôi con càng dễ bị, vì phải dùng Canxi tạo sữa. Lợn con thì còi cọc, chân yếu.
Thiếu Vitamin và Khoáng vi lượng (Như Biotin, Kẽm)
Nhiều bà con ít để ý cái này. Thiếu Biotin (còn gọi là Vitamin H) hay Kẽm, Mangan… sẽ gây nứt móng, viêm móng. Móng bị đau thì lợn không dám đi, chỉ nằm, lâu ngày chân sau teo lại, yếu đi.
Thực tế Chăn nuôi Sol loan thấy nhiều bà con ham rẻ, dùng cám tự trộn không cân đối khoáng, hoặc mua cám kém chất lượng. Tiền cám rẻ được một chút nhưng tiền thuốc và thiệt hại do lợn què còn cao hơn nhiều. Bà con cần chọn nguồn cám uy tín, đảm bảo đủ chất.
Nhóm 2: Nguyên nhân do Môi trường và Cách quản lý (Do chuồng trại)
Đây là lỗi bà con hay chủ quan, nhưng lại rất dễ khắc phục. Chuồng trại không tốt là “ổ” gây bệnh cho chân lợn.
Sàn chuồng quá trơn trượt
Sàn bê tông láng bóng, lúc nào cũng dính phân, ẩm ướt. Lợn rất dễ bị té ngã, trật khớp, gãy chân. Nguy hiểm nhất là lợn nái và lợn đực giống to nặng, ngã một cái là “đi” luôn cái chân.
Sàn chuồng quá nhám hoặc có vật sắc nhọn
Ngược lại, sàn bê tông nhám quá làm mòn móng, tổn thương bàn chân. Sàn lồng (sắt, nhựa) nếu bị hỏng, kẽ hở lớn có thể làm kẹt chân lợn con. Bà con phải kiểm tra kỹ, xem có đinh, đá hay vật nhọn nào trên nền không.
Mật độ nuôi quá dày hoặc độ ẩm cao
Nuôi chật quá lợn phải chen lấn, cắn nhau giành ăn, dễ dẫm đạp lên nhau gây chấn thương. Chuồng ẩm ướt làm vi sinh vật phát triển, lợn có vết xước nhỏ ở chân là vi khuẩn chui vào gây nhiễm trùng ngay.
Nhóm 3: Nguyên nhân do Bệnh truyền nhiễm và Chấn thương
Đây là nhóm nguyên nhân nguy hiểm nhất, bà con cần đặc biệt lưu ý để nhận diện.
Bệnh viêm khớp (Do vi khuẩn)
Đây là nguyên nhân lợn bị đau chân sau rất phổ biến. Vi khuẩn (như Streptococcus suis (liên cầu khuẩn), E. coli, Staphylococcus) xâm nhập vào máu từ khi mới sinh (qua rốn, vết bấm đuôi) hoặc qua vết thương trên da.
Triệu chứng: Khớp chân (thường là khuỷu, gối) bị sưng, nóng, đỏ, lợn đi lại rất đau đớn, cẩn trọng. Hay gặp ở lợn con sau cai sữa và lợn choai.
Các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm
Một số bệnh không chỉ gây sốt, bỏ ăn mà còn đánh thẳng vào chân:
Bệnh Đóng dấu son (Erysipelas): Lợn sốt cao, da nổi mẩn “dấu son” hình vuông/thoi. Bệnh này gây viêm khớp mạn tính, khớp sưng to, làm lợn què vĩnh viễn nếu không chữa.
Bệnh Giả dại (Aujeszky): Bệnh này ảnh hưởng thần kinh, nhưng cũng có triệu chứng làm lợn yếu chân, đi lại loạng choạng.
Bệnh Glasser (Viêm đa xoang): Gặp nhiều ở lợn con. Lợn sốt, ho, thở khó, và sưng các khớp chân, lợn chỉ thích nằm.
Do chấn thương và can thiệp sai kỹ thuật
Cái này do con người mình:
Kéo thai: Khi lợn nái đẻ khó, bà con can thiệp kéo thai quá mạnh hoặc sai kỹ thuật có thể gây tổn thương thần kinh tọa, làm lợn bị liệt chân sau.
Cắt đuôi: Cắt đuôi không đúng, không sát trùng kỹ, vi khuẩn có thể xâm nhập qua vết thương, gây nhiễm trùng, áp-xe cột sống và tủy sống, dẫn đến tê liệt chân.
Kinh nghiệm từ Sol loan: “Gặp mấy bệnh có triệu chứng sốt, sưng khớp, bà con đừng tự ý chích thuốc. Phải gọi thú y ngay để họ chẩn đoán đúng bệnh, dùng đúng kháng sinh đặc trị. Dùng sai thuốc vừa tốn tiền, vừa làm lợn bệnh nặng hơn.”
Lợn bị đau chân sau, bà con cần làm gì ngay? (Các bước xử lý nhanh)
Khi thấy lợn có dấu hiệu đau chân, bà con bình tĩnh làm theo các bước sau:
Tách đàn: Ngay lập tức tách con lợn bị đau ra chuồng riêng (chuồng bệnh). Chuồng này phải lót nền khô ráo, sạch sẽ, êm ái (dùng rơm hoặc tấm lót cao su).
Quan sát kỹ: Xem khớp có sưng không? Có vết thương, nứt móng không? Lợn có sốt, bỏ ăn, da có nổi mẩn không?
Kiểm tra chuồng trại: Quay lại chuồng cũ xem lại sàn có trơn không? Có vật nhọn không? Độ ẩm thế nào?
Gọi chuyên gia (Thú y hoặc người có kinh nghiệm):Tuyệt đối không tự ý dùng kháng sinh bừa bãi khi chưa biết rõ nguyên nhân.
Bà con ở khu vực Tháp Mười, Đồng Tháp nếu cần tư vấn nhanh, đừng ngần ngại gọi cho Chăn nuôi Sol loan qua SĐT: 0919.430.444. Chúng tôi sẽ hỗ trợ tư vấn kinh nghiệm miễn phí dựa trên những gì chúng tôi biết.
Giải pháp phòng ngừa lợn đau chân từ gốc rễ (Phòng bệnh hơn chữa bệnh)
Chữa bệnh rất tốn kém, bà con mình tập trung phòng bệnh là tốt nhất.
Dinh dưỡng là số 1: Đảm bảo cám ăn cân đối
Phải đảm bảo khẩu phần ăn có đầy đủ canxi, phốt pho, vitamin D và các khoáng chất thiết yếu. Tốt nhất là sử dụng thức ăn chăn nuôi (cám) từ các thương hiệu uy tín để đảm bảo cân đối, không bị thiếu hụt.
Chuồng trại “chuẩn”: Khô ráo, sạch sẽ, không trơn trượt
Giữ chuồng trại sạch sẽ, khô ráo, xử lý chất thải định kỳ. Sàn phải có độ dốc thoát nước tốt, có độ nhám vừa phải, và tuyệt đối không có vật sắc nhọn.
Vắc-xin đầy đủ và chăm sóc lợn con
Tiêm phòng vắc-xin định kỳ cho các bệnh quan trọng như Đóng dấu son, Giả dại…
Khi lợn con mới sinh, phải cho bú sữa đầu đầy đủ. Vệ sinh rốn, bấm đuôi phải dùng dụng cụ sạch, sát trùng kỹ (như cồn iod) để vi khuẩn không xâm nhập.
“Theo khuyến cáo của các cơ quan thú y, việc tiêm phòng đầy đủ và giữ vệ sinh chuồng trại là biện pháp rẻ tiền và hiệu quả nhất để tránh các bệnh truyền nhiễm gây què.”
Kết luận
Tóm lại, nguyên nhân lợn bị đau chân sau có 3 nhóm chính: Do Bệnh tật (viêm khớp, đóng dấu…), do Thiếu chất (thiếu canxi, biotin…) và do Chuồng trại (sàn trơn, bẩn…).
Ông bà mình nói “Phòng bệnh hơn chữa bệnh”. Bà con chỉ cần chú ý đến dinh dưỡng (cám), vệ sinh chuồng trại và vắc-xin là đã giảm được 80-90% nguy cơ lợn bị què chân.
Chăn nuôi Sol loan (Địa chỉ: Phú Điền, Tháp Mười, Đồng Tháp) luôn sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm để đồng hành cùng bà con.
Bà con có đang gặp vấn đề tương tự không? Hay có kinh nghiệm nào khác trong việc trị lợn đau chân? Hãy chia sẻ ý kiến của mình ở phần bình luận bên dưới để mọi người cùng nhau học hỏi!
Tìm hiểu thêm về các giải pháp dinh dưỡng và kỹ thuật chăn nuôi tại Thức Ăn Chăn Nuôi.
