Cách tính giá thành trong chăn nuôi heo giúp bà con biết một lứa heo đang tốn bao nhiêu chi phí, giá thành mỗi kg heo hơi là bao nhiêu và cần bán ở mức nào để có lãi. Đây là bước rất quan trọng, nhất là khi giá con giống, giá thức ăn chăn nuôi và giá heo hơi thay đổi liên tục.
Nếu không tính giá thành, bà con rất dễ thấy bán được nhiều tiền nhưng cuối cùng lời ít, hòa vốn hoặc lỗ vì bỏ sót tiền cám, điện nước, thú y, công chăm sóc, khấu hao chuồng trại và hao hụt trong quá trình nuôi.
Lưu ý cho bà con:
Các công thức và ví dụ trong bài chỉ mang tính tham khảo để bà con dễ hình dung cách tính. Khi áp dụng thực tế, cần ghi chép theo từng lứa nuôi, từng quy mô, giá cám, giá con giống, tình trạng đàn và điều kiện chuồng trại cụ thể.
Không nên lấy số liệu của trại khác áp dụng nguyên xi cho trại mình, vì mỗi hộ có giá mua giống, loại cám, chi phí chuồng trại, hao hụt và đầu ra khác nhau.
Nếu bà con đang chuẩn bị mở rộng đàn hoặc làm trang trại, có thể xem thêm bài mở trang trại nuôi heo cần bao nhiêu vốn để dự trù vốn ban đầu và vốn xoay vòng trước khi vào lứa nuôi.
Giá thành chăn nuôi heo là gì?
Giá thành chăn nuôi heo là tổng chi phí bà con đã bỏ ra để tạo ra một lượng heo hơi xuất bán. Nói dễ hiểu, đây là mức chi phí trung bình cho mỗi kg heo hơi sau khi tính đủ con giống, thức ăn, thú y, điện nước, nhân công, khấu hao chuồng trại, hao hụt và các khoản phát sinh khác.
Khi biết giá thành, bà con sẽ dễ trả lời các câu hỏi quan trọng như: lứa này lời hay lỗ, giá bán tối thiểu bao nhiêu mới hòa vốn, khoản nào đang tốn nhiều nhất và có nên tăng đàn ở lứa sau hay không.
Giá thành chăn nuôi heo gồm những khoản nào?
Giá thành chăn nuôi heo thường bao gồm nhiều khoản chi. Trong đó, thức ăn thường là khoản lớn, nhưng không phải khoản duy nhất. Nếu chỉ tính tiền cám và tiền con giống, kết quả sẽ dễ bị lệch so với thực tế.
- Chi phí con giống: Số con mua vào, giá mua mỗi con, phí vận chuyển nếu có.
- Chi phí thức ăn: Tổng số bao cám hoặc số kg cám đã dùng trong cả lứa nuôi.
- Chi phí thú y và sát trùng: Vắc xin, thuốc thú y khi cần, men tiêu hóa, điện giải, vôi bột, thuốc sát trùng, dụng cụ vệ sinh.
- Chi phí điện nước: Tiền điện cho quạt, bơm nước, đèn sưởi nếu có và nước sử dụng trong quá trình nuôi.
- Chi phí nhân công: Lương thuê người chăm sóc hoặc công gia đình quy đổi.
- Khấu hao chuồng trại: Phân bổ tiền xây chuồng, máng ăn, núm uống, quạt, hầm biogas và thiết bị theo nhiều lứa nuôi.
- Chi phí hao hụt: Số con chết, chậm lớn, bán loại hoặc các thiệt hại phát sinh trong lứa nuôi.
- Chi phí phát sinh khác: Vận chuyển cám, vận chuyển heo, sửa chuồng, thay máng, sửa nền hoặc các khoản nhỏ khác.
Nếu bà con muốn bóc tách tổng chi phí theo từng nhóm, có thể xem thêm bài chi phí chăn nuôi heo.
Công thức tính giá thành trong chăn nuôi heo
Công thức tham khảo dễ hiểu nhất là:
Giá thành mỗi kg heo hơi = Tổng chi phí nuôi / Tổng kg heo hơi xuất bán
Trong đó:
- Tổng chi phí nuôi: Là toàn bộ chi phí phát sinh trong lứa nuôi, bao gồm con giống, cám, thú y, điện nước, nhân công, khấu hao, hao hụt và chi phí khác.
- Tổng kg heo hơi xuất bán: Là tổng trọng lượng heo hơi bán ra thực tế, không phải trọng lượng ước tính lúc đầu.
Ví dụ minh họa: Nếu tổng chi phí của một lứa nuôi là 100 triệu đồng và tổng trọng lượng heo hơi xuất bán là 5.000kg, giá thành tham khảo là:
100.000.000 / 5.000 = 20.000 đồng/kg heo hơi
Đây chỉ là ví dụ để hiểu cách tính, không phải mức giá cố định cho mọi trại. Khi tính thật, bà con cần thay bằng chi phí và sản lượng thực tế của lứa nuôi nhà mình.
Bảng các khoản chi phí cần theo dõi
Bà con nên ghi chi phí theo từng lứa nuôi để dễ so sánh. Nếu chỉ nhớ bằng miệng hoặc ghi rời rạc, rất dễ bỏ sót các khoản nhỏ nhưng cộng lại thành số tiền lớn.
| Khoản chi phí | Cách ghi nhận | Lưu ý |
|---|---|---|
| Con giống | Số con x giá mua/con | Nên ghi cả chi phí vận chuyển nếu có. |
| Thức ăn | Số bao hoặc số kg x đơn giá | Đây thường là khoản chi lớn, cần ghi theo từng lần mua. |
| Thú y, sát trùng | Tổng chi thực tế trong lứa | Không tự dùng thuốc khi chưa rõ nguyên nhân bất thường. |
| Điện nước | Theo hóa đơn hoặc ước tính theo lứa | Nên ghi đều để tránh bỏ sót. |
| Nhân công | Lương thuê hoặc công gia đình quy đổi | Không nên bỏ qua công lao động của gia đình. |
| Chuồng trại | Khấu hao theo thời gian sử dụng | Phân bổ theo từng lứa nuôi để biết chi phí thật. |
| Hao hụt | Ghi số con hao hụt và chi phí liên quan | Cần ghi rõ nguyên nhân nếu có để rút kinh nghiệm. |
| Phát sinh khác | Sửa chuồng, vận chuyển, dụng cụ, hao mòn | Các khoản nhỏ cũng nên ghi lại. |
Cách tính chi phí thức ăn cho heo
Chi phí thức ăn thường chiếm tỷ trọng lớn trong chăn nuôi heo, nên cần được ghi chép kỹ. Công thức cơ bản là:
Chi phí thức ăn = Tổng lượng thức ăn sử dụng x Đơn giá thức ăn
Khi theo dõi chi phí thức ăn, bà con nên ghi theo từng loại cám, từng giai đoạn nuôi và từng thời điểm mua. Nếu giá cám thay đổi nhiều trong lứa nuôi, cần tính theo từng lần mua để kết quả sát thực tế hơn.
- Ghi ngày mua cám, loại cám, số bao và giá mỗi bao.
- Ghi số con trong đàn tại thời điểm sử dụng cám.
- Theo dõi cám dư, cám rơi vãi hoặc cám bị ẩm mốc.
- So sánh lượng cám dùng với tốc độ tăng trọng thực tế.
Nếu bà con muốn ước tính lượng cám cho cả quá trình nuôi, có thể xem thêm bài một con lợn ăn hết bao nhiêu cám. Nếu cần chia khẩu phần theo cân nặng, xem thêm bài định lượng thức ăn cho lợn.
Cách tính lãi lỗ sau khi xuất bán
Sau khi xuất bán, bà con có thể ước tính kết quả lứa nuôi theo công thức:
Lãi hoặc lỗ = Doanh thu bán heo – Tổng chi phí nuôi
Trong đó:
- Doanh thu bán heo: Tổng kg heo hơi bán ra x giá bán thực tế/kg.
- Tổng chi phí nuôi: Toàn bộ chi phí đã ghi nhận trong lứa nuôi.
Ví dụ, nếu bà con bán được 5.000kg heo hơi với giá 55.000 đồng/kg, doanh thu là 275 triệu đồng. Nếu tổng chi phí nuôi là 240 triệu đồng, lứa đó lãi tham khảo là 35 triệu đồng trước khi tính các khoản khác nếu có.
Vì giá heo hơi thay đổi theo thị trường, bà con nên có phương án dự phòng thay vì chỉ tính theo một mức giá kỳ vọng. Không nên mở rộng đàn chỉ vì thấy giá heo đang tốt trong ngắn hạn.
Cách tính điểm hòa vốn khi nuôi heo
Điểm hòa vốn giúp bà con biết cần bán heo ở mức giá tối thiểu nào để không bị lỗ. Cách tính đơn giản là lấy tổng chi phí chia cho tổng kg heo hơi xuất bán.
Giá bán hòa vốn/kg = Tổng chi phí nuôi / Tổng kg heo hơi xuất bán
Ví dụ, nếu giá thành thực tế là 48.000 đồng/kg heo hơi, bà con cần bán cao hơn mức này mới bắt đầu có lãi. Nếu giá thị trường thấp hơn giá thành, lứa nuôi có thể bị lỗ dù đàn heo vẫn tăng trọng tốt.
Những lỗi thường gặp khi tính giá thành nuôi heo
Nhiều hộ nuôi bị lệch kết quả vì chỉ tính những khoản dễ thấy, trong khi bỏ qua các chi phí nhỏ hoặc chi phí dài hạn.
- Chỉ tính tiền cám và con giống: Bỏ qua nhân công, điện nước, sát trùng, vận chuyển và khấu hao chuồng trại.
- Không ghi chép theo từng lứa nuôi: Làm bà con không biết lứa nào lời, lứa nào lỗ.
- Không tính hao hụt: Số con chết, chậm lớn hoặc bán loại có thể làm giá thành tăng.
- Lấy số liệu trại khác áp dụng cho trại mình: Mỗi trại có giá mua, cách nuôi và mức hao hụt khác nhau.
- Không cập nhật biến động giá: Giá thức ăn, con giống và heo hơi thay đổi sẽ làm kết quả tính toán lệch.
- Không tính công gia đình: Dễ làm lứa nuôi nhìn có vẻ lời hơn thực tế.
Checklist ghi chép chi phí cho một lứa heo
Để tính giá thành sát hơn, bà con có thể ghi chép theo checklist dưới đây:
- Ngày bắt giống, số con, trọng lượng bình quân và giá mua.
- Số bao cám từng loại, ngày mua và giá mỗi bao.
- Các khoản thú y, sát trùng, vắc xin, men, điện giải nếu có.
- Tiền điện, nước, vận chuyển, sửa chuồng, dụng cụ.
- Công chăm sóc hoặc nhân công thuê ngoài.
- Số con hao hụt, ngày hao hụt và nguyên nhân nghi ngờ nếu có.
- Ngày xuất bán, số con bán, tổng kg và giá bán/kg.
- Tổng chi phí, tổng doanh thu, lãi/lỗ và giá thành mỗi kg heo hơi.
Nếu bà con đang chọn mô hình nuôi phù hợp với gia đình, có thể xem thêm bài mô hình chăn nuôi heo hộ gia đình để tính quy mô và dòng tiền an toàn hơn.
Kết luận
Tính giá thành trong chăn nuôi heo giúp bà con quản lý chi phí, biết điểm hòa vốn và ra quyết định tốt hơn khi mua giống, mua cám, tăng đàn hoặc chọn thời điểm bán. Để kết quả sát thực tế, cần ghi chép đầy đủ, tính đủ các khoản chi và điều chỉnh theo từng lứa nuôi.
Bà con không nên xem một con số tham khảo là chuẩn chung cho mọi hộ hoặc mọi trang trại. Cách làm an toàn là lấy số liệu thật của trại mình, tính theo từng lứa và theo dõi khoản nào đang làm giá thành tăng để điều chỉnh kịp thời.
Nếu bà con cần chọn cám hoặc điều chỉnh khẩu phần theo từng giai đoạn nuôi, có thể liên hệ Sol Loan để được hỗ trợ tham khảo theo tình hình thực tế của đàn.
Bà con cần tư vấn thêm về cách chăm sóc đàn heo?
Nếu đàn heo ăn kém, chậm lớn, sức khỏe không ổn định hoặc bà con chưa chắc khẩu phần hiện tại đã phù hợp, hãy liên hệ Thức Ăn Chăn Nuôi Sol Loan để được hỗ trợ tham khảo theo tình hình thực tế.
Đại lý: Thức Ăn Chăn Nuôi Sol Loan
Địa chỉ: FV2X+6RG, Thanh Mỹ, Đồng Tháp 81215
Gọi/Zalo: 0919.430.444
